Has這 Ogrodnicze - strona g堯wna  
       
 

Zapraszamy na portal ogrodniczy ogrodinfo.pl

ogrodinfo.pl

Szukaj: w roku: w kategorii:

SADOWNICTWO

UPRAWA TRUSKAWEK W POLU

Prof. dr hab. Edward 真rawicz, mgr Agnieszka Masny

Numer archiwalny: 05/2004


Polska od lat jest potentatem w uprawie truskawek przemys這wej odmiany 'Senga Sengana'. W ostatnich latach udzia w produkcji tej wra磧iwej na szar ple填 odmiany powoli maleje, a wzrasta udzia odmian typowo deserowych, o owocach wysokiej jako軼i, dobrze znosz帷ych transport i kr鏒kotrwa貫 przechowywanie. Uprawa takich odmian jest bardziej op豉calna ni 'Sengi Sengany', dla du篡ch, atrakcyjnych i j璠rnych owoc闚 豉twiej znale潭 zbyt. Odmiany typowo deserowe maj jednak wi瘯sze wymagania co do warunk闚 glebowych i sposobu uprawy. Nale篡 rozwija produkcj truskawek deserowych metodami proekologicznymi, bowiem owoce zdrowsze, nieska穎ne 鈔odkami ochrony ro郵in b璠 na pewno bardziej konkurencyjne na rynku unijnym, ni te z upraw tradycyjnych.


Przygotowanie pola

Plantacje odmian deserowych powinno si zak豉da na glebach 篡znych, ale jednocze郾ie do嗆 lekkich i przepuszczalnych, co ma znaczenie zw豉szcza przy uprawie odmian wczesnych na przyspieszony zbi鏎 owoc闚. Bardzo wa積e jest r闚nie w豉軼iwe przygotowanie pola przed za這瞠niem plantacji — od tego zale篡 dobry wzrost i rozw鎩 ro郵in. Korzystnym dla truskawki przedplonem s ro郵iny zbo穎we, rzepak ozimy, rzepik, gorczyca, 逝bin, bobik, wyka, peluszka, fasola, groch oraz warzywa kapustne. Nie nale篡 natomiast zak豉da plantacji po malinach, ziemniakach, tytoniu, pomidorach i truskawkach, z uwagi na du瞠 ryzyko wyst徙ienia werticiliozy, powodowanej przez grzyb Verticillium dahliae, kt鏎y poprzez korzenie wnika do systemu wi您ek przewodz帷ych, powoduj帷 ograniczenie ich dro積o軼i i przez to os豉bienie wzrostu ro郵in, a w przypadku odmian bardzo wra磧iwych — ich wi璠ni璚ie i zamieranie. Wi瘯szo嗆 odmian deserowych, na przyk豉d 'Elsanta', 'Kent', 'Honeoye' czy 'Camarosa', odznacza si bardzo wysok podatno軼i na ten patogen. Nie jest tak瞠 zalecane sadzenie truskawek po kukurydzy i koniczynie, ze wzgl璠u na du瞠 prawdopodobie雟two wyst瘼owania w glebie szkodliwych nicieni atakuj帷ych system korzeniowy truskawki. Kolejnymi etapami przygotowania pola pod nowe nasadzenia s: zwalczenie chwast闚 trwa造ch i nawo瞠nie organiczne (obornik lub nawozy zielone) oraz uzupe軟iaj帷e nawo瞠nie mineralne (potas, fosfor i magnez). Dawki nawoz闚 mineralnych powinny by ustalone na podstawie analizy gleby.

Materia nasadzeniowy

Dobrze przygotowane pole to jeszcze nie wszystko. Nale篡 tak瞠 zadba o zdrowy, wysokiej jako軼i materia szk馧karski — od tego zale篡 kondycja plantacji w nast瘼nych latach. Sadzonki powinny pochodzi z matecznik闚 kwalifikowanych, a wielko嗆 i rodzaj sadzonek zale篡 od ukierunkowania uprawy. W obrocie znajduj si trzy rodzaje sadzonek: zielone (鈍ie瞠, wykopywane z matecznik闚 wiosn lub w drugiej po這wie lata i sadzone bezpo鈔ednio na plantacji), frigo (wykopywane po wej軼iu ro郵in w stan spoczynku zimowego, czyli p騧n jesieni lub wczesn wiosn, przechowywane przez zim w ch這dni w temperaturze –2,0°C) oraz sadzonki doniczkowane. Sadzonki zielone u篡wane s zwykle do za這瞠nia plantacji polowej przeznaczonej do uprawy tradycyjnej (zbi鏎 w czerwcu). Przy korzystaniu z tego typu sadzonek nale篡 軼i郵e przestrzega terminu sadzenia (najlepiej nie p騧niej ni do po這wy wrze郾ia), w przeciwnym razie s豉bo ukorzenione ro郵iny mog przemarza zim. Sadzonki doniczkowane (fot. 1) z regu造 s dro窺ze ni zielone, maj jednak dwie zalety — s dost瘼ne ju na pocz徠ku sierpnia, a ponadto s mniej wra磧iwe na stres wodny po posadzeniu na miejsce sta貫. Im wcze郾iej posadzona zostanie plantacja, tym wi瘯szego i lepszego jako軼iowo plonu mo積a spodziewa si ju w nast瘼nym roku po posadzeniu. Sadzonki doniczkowane najch皻niej stosowane s do zak豉dania plantacji pod os這nami wysokimi i niskimi na zbi鏎 przyspieszony, a tak瞠 do produkcji polowej na zagonach. Najbardziej uniwersalnym materia貫m szk馧karskim s natomiast sadzonki frigo (fot. 2 ). Wykorzystywane s one zar闚no do wiosennych nasadze truskawki w uprawach tradycyjnych, jak r闚nie do uprawy sterowanej. Chocia nie ma oficjalnych norm, to w obrocie wyr騜nia si kilka rodzaj闚 sadzonek frigo: wielokoronowe (zagonowe), A+ (o 鈔ednicy powy瞠j 15 mm), A (o瞠nia tradycyjnej plantacji polowej u篡wa si zazwyczaj sadzonek A b康 A+. Sadzonki wielokoronowe, z uwagi na wy窺z cen, stosowane s g堯wnie do bardzo intensywnej uprawy sterowanej, na przyk豉d pod os這nami wysokimi. Ich ogromn zalet w por闚naniu z pozosta造mi sadzonkami, jest znacznie wy窺ze plonowanie ju w pierwszym roku po posadzeniu. W Polsce prawie ich si nie produkuje, pochodz g堯wnie z importu.


Fot. 1. Sadzonki doniczkowane


Fot. 2. Sadzonki "frigo"

Jak sadzi?

Tradycyjna uprawa truskawek w polu prowadzona jest najcz窷ciej metod "na p豉sk". Ro郵iny sadzi si w闚czas w pojedynczych rz璠ach (tzw. system rz璠owy) lub w systemie rz璠owo-pasowym. W systemie rz璠owym odleg這嗆 mi璠zy rz璠ami wynosi najcz窷ciej 80–100 cm, a mi璠zy ro郵inami w rz璠zie 15–25 cm. Zale­­t tego systemu jest 豉twe sadzenie i piel璕nacja ro郵in oraz zbi鏎 owoc闚. R闚nomierne rozmieszczenie ro­lin u豉twia dok豉dne opryskiwanie przed chorobami, szkodnikami i chwastami, sprzyja lepszemu wyrastaniu i wybarwianiu si owoc闚 oraz zwi瘯sza dok豉dno嗆 i wydajno嗆 zbioru. W uprawie pasowo-rz璠owej odleg這軼i mi璠zy rz璠ami nie s jednakowe, zawsze jedno mi璠zyrz璠zie jest szersze, a drugie w篹sze, na przyk豉d 100 + 50 x 20 cm. Pozwala to na wi瘯sze zag瘰zczenie ro郵in, a tym samym na uzyskanie wy窺zego plonu z tej samej powierzchni. Wadami tego systemu s: uci捫liwo嗆 usuwania roz這g闚 (cz瘰to r璚znie) oraz zwi您ane z nadmiernym zag瘰zczeniem problemy z prawid這w ochron ro郵in przed chorobami i szkodnikami. Czynniki te znacz帷o wp造waj na obni瞠nie jako軼i owoc闚, zw豉szcza w wilgotniejsze lata. Znacznie nowocze郾iejsz metod produkcji truskawek deserowych jest uprawa na podniesionych zagonach, powszechnie stosowana w krajach zachodnich. Wysoko嗆 zagonu wynosi najcz窷­ciej 15–20 cm, a nawet 40 cm, jego szeroko嗆 uzale­niona jest od liczby rz璠闚 ro郵in na zagonie. Szeroko嗆 zagon闚 jednorz璠owych u podstawy wynosi 40–60 cm, a dwurz璠owych – 70–80 cm. Zagony s pokrywane czarn foli, a przestrze mi璠zy nimi jest wyk豉dana 軼i馧k ze s這my. Na wierzcho趾u zagonu, pod foli, przeprowadzony jest przew鏚 kropluj帷y, kt鏎ym dostarczana jest woda i nawozy. Profilowanie zagon闚, rozk豉danie przewodu kropluj帷ego i obci庵anie zagon闚 foli wykonywane jest przy u篡ciu specjalnej maszyny. Uprawa truskawek na podniesionych zagonach ma wiele zalet w por闚naniu z upraw "na p豉sk". Nale膨 do nich: wy窺ze plonowanie ro郵in (o 10–15%), 豉twiejszy zbi鏎 owoc闚, lepsza mineralizacja zwi您k闚 azotu, mniej sprzyjaj帷e warunki rozwoju chor鏏 systemu korzeniowego i ni窺ze (o oko這 po這w) koszty nawo瞠nia, gdy ogranicza si je tylko do powierzchni zagonu. Wad tej metody jest natomiast wi瘯sze ryzyko przemarzania ro­lin, co stwarza konieczno嗆 dobrego okrywania ro郵in w czasie mro幡ych zim. W przypadku odmian wra磧iwych nawet dobre okrycie nie gwarantuje dobrego przezimowania, dlatego w Polsce nie zaleca si uprawy truskawek na zagonach podniesionych.

Ka盥a plantacja, niezale積ie od systemu uprawy i przeznaczenia owoc闚, pod koniec kwitnienia powinna by wy軼i馧kowana s這m (fot. 3), dzi瘯i kt鏎ej owoce nie wyk豉daj si bezpo鈔ednio na gleb, przez co s czyste, suche i mniej ulegaj pora瞠niu przez szar ple填. 圭i馧kowanie s這m jest wskazane tak瞠 w uprawie na zagonach pokrytych czarn foli, gdy zmniejsza ryzyko odparze owoc闚. Konieczne jest r闚nie systematyczne nawadnianie ro郵in (fot. 4). Przy uprawie "na p豉sk" nie ma szczeg鏊nych wymaga odno郾ie rodzaju systemu nawadniaj帷ego, mog to by zar闚no przewody kropluj帷e lub minizraszacze, jak r闚nie stacjonarne lub samobie積e deszczownie.


Fot. 3. 圭i馧kowanie jest niezb璠ne dla uzyskania owoc闚 dobrej jako軼i
(tutaj owoce odmiany 'Everest')


Fot. 4. Wi璠n帷e truskawki — to cz瘰ty widok na plantacjach nienawadnianych

Przyspieszanie dojrzewania

Intensywny rozw鎩 uprawy odmian deserowych i opracowanie nowych technologii produkcji pozwoli這 na uzyskiwanie owoc闚 tak瞠 poza okresem ich tradycyjnego dojrzewania w gruncie. Przyspieszenie dojrzewania owoc闚 przeci皻nie o 7 dni, a w sprzyjaj帷e lata nawet o 14 dni, mo積a uzyska dzi瘯i wiosennemu (pocz徠ek marca) przykrywaniu ro郵in "na p豉sk" foli perforowan (fot. 5) lub w堯knin. W s這neczne, bardzo ciep貫 dni zaleca si jednak zdejmowanie folii i przewietrzanie ro­lin, w przeciwnym razie mo瞠 doj嗆 do oparze li軼i
i zawi您k闚 owocowych. Dzi瘯i wietrzeniu obni瘸 si tak瞠 wilgotno嗆 wok馧 ro郵in, sprzyjaj帷 rozwojowi chor鏏 (zw豉szcza szarej ple郾i i m帷zniaka), ponadto zdejmowanie folii na dzie umo磧iwia lepsze zapylenie kwiat闚 przez owady (fot. 6). Owoce rozwijaj帷e si z niedopylonych kwiat闚 s w mniejszym lub wi瘯szym stopniu zdeformowane, a to obni瘸 ich warto嗆 handlow. Warunkiem powodzenia w uprawie truskawek na zbi鏎 przyspieszony jest r闚nie dob鏎 w豉軼iwej odmiany. Powinny one odznacza si wczesno軼i dojrzewania, du膨 wytrzyma這軼i ro郵in na mr霩 i kwiat闚 na przymrozki wiosenne, lu幡ym pokrojem ro郵in u豉twiaj帷ym ich zbi鏎, oraz wysok jako軼i owoc闚, a zw豉szcza regularnym kszta速em, jasnoczerwon barw i du膨 j璠rno軼i.


Fot. 5. Przyspieszanie dojrzewania truskawek
poprzez nakrywanie zagon闚 foli perforowan


Fot. 6. Owoce zdeformowane na skutek niedostatecznego zapylenia

Na zbi鏎 op騧niony

Celem uprawy na zbi鏎 op騧niony jest uzyskanie deserowych truskawek w okresie letnio-jesiennym. Op騧nione plonowanie w polu mo積a osi庵n望 poprzez upraw odmian bardzo p騧nych, odmian powtarzaj帷ych owocowanie lub op騧nianie terminu sadzenia ro­lin "frigo" (fot. 7). Najprostszym i najta雟zym — niewymagaj帷ym dodatkowych nak豉d闚 — sposobem op騧nienia dojrzewania jest uprawa odmian bardzo p騧nych, takich jak: 'Bogota', 'Tarda Vicoda', 'Vima Tarda', 'Vikat' lub 'Malling Pandora'. Dojrzewanie ich owoc闚 rozpoczyna si w czasie, gdy zbiory truskawek odmiany 'Senga Sengana' zbli瘸j si ku ko鎍owi. Dojrzewaj帷e a do pierwszych przymrozk闚 owoce mo積a uzyska tak瞠 uprawiaj帷 odmiany powtarzaj帷e owocowanie, do kt鏎ych zaliczaj si 'Selva', 'Evita' czy 'Everest'. Pierwsze owocowanie tych odmian zbiega si w czasie z owocowaniem odmian tradycyjnych. Owocowanie powt鏎ne rozpoczyna si zazwyczaj na prze這mie lipca i sierpnia, i trwa nieprzerwanie a do pierwszych przymrozk闚. W celu przyspieszenia dojrzewania owoc闚 latem oraz zwi瘯szenia plonowania letnio-jesiennego zaleca si usuwanie kwiatostan闚 wiosn (do pierwszej po這wy maja). Decyduj帷 si na upraw odmian powtarzaj帷ych owocowanie nale篡 jednak pami皻a, 瞠 s one bardziej wra磧iwe na przemarzanie zim ni odmiany tradycyjne. Jest to zwi您ane z d逝gim okresem owocowania, kt鏎y nie sprzyja dobremu przygotowaniu ro郵in do zimowego spoczynku. Konieczno軼i jest zatem okrywanie tych odmian 軼i馧k ze s這my b康 w堯knin wkr鏒ce po pierwszych mrozach.


Fot. 7. Sadzenie sadzonek "frigo" na zagonach p豉skich pokrytych czarn foli

Najbardziej kosztownym i w naszych warunkach nieco ryzykownym sposobem polowej produkcji owoc闚 na zbi鏎 letni jest op騧nione wysadzanie ro郵in "frigo". Najbardziej do tego rodzaju produkcji przydatna jest 'Elsanta'. Upraw na zbi鏎 op騧niony mo積a prowadzi tradycyjnie w systemie rz璠owym lub na p豉skich, pokrytych czarn foli, zagonach. Do tego typu produkcji najlepiej nadaj si sadzonki wielokoronowe lub A+. Ro郵iny nale篡 posadzi w polu na oko這 2 miesi帷e przed planowanym zbiorem owoc闚 — okres ten jest nieco kr鏒szy w przypadku nasadze majowych. Zbi鏎 owoc闚 trwa oko這 3 tygodni. Przy uprawie na zbi鏎 op騧niony pierwsze ro郵iny sadzi si w po這wie maja, w闚czas pierwsze dojrza貫 owoce uzyskuje si na og馧 na prze這mie czerwca i lipca. Zastosowanie 2 lub 3 termin闚 sadzenia w odst瘼ach 3–4-tygodniowych pozwala na rozci庵ni璚ie okresu zbioru nawet na ca貫 lato. W Polsce centralnej nie zaleca si natomiast sadzenia p騧niej ni na prze這mie czerwca i lipca, gdy ro郵iny sadzone p騧niej wydadz ni窺zy i gorszej jako軼i plon — owoce takie zazwyczaj s drobniejsze i w wi瘯szym stopniu nara穎ne na uszkodzenia przez pierwsze przymrozki. Ro郵iny "frigo" posadzone na zbi鏎 op騧niony wymagaj bardzo regularnego i obfitego nawadniania. Ich system korzeniowy nie jest dostatecznie rozro郾i皻y i przy niedostatku wody w glebie oraz wysokiej temperaturze powietrza ro郵ina ma problemy z dobrym zaopatrzeniem owoc闚 w wod. Wskutek ma貫j transpiracji zawi您ki przegrzewaj si, co mo瞠 doprowadzi do ich mi瘯ni璚ia i przedwczesnego wybarwiania si (wyst瘼uj typowe objawy "ugotowania" zawi您k闚). 圭i馧kowanie ro郵in s這m powinno by wykonane tu po posadzeniu ro郵in, bowiem w tym przypadku 軼i馧ka ma za zadanie nie tylko odizolowanie dojrzewaj帷ych owoc闚 od pod這瘸, ale r闚nie zapobiega nadmiernemu nagrzewaniu i przesuszaniu gleby. Ponadto, dla uzyskania wysokiego plonu owoc闚, szczeg鏊nie z plantacji sadzonych w op騧nionym terminie, nale篡 pami皻a o ich lokalizacji na glebie 篡znej, zasobnej w sk豉dniki pokarmowe i wod.


powr鏒

 

Szk馧karstwo | plantpress.pl | archiwum | kontakt | polityka prywatno軼i
  © 1999-2013 Plantpress Sp. z o.o.
 

NOTA PRAWNA

Materia造 umieszczone na tym portalu obj皻e s ochron wynikaj帷 z ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a w豉軼icielem ich autorskich praw maj徠kowych jest Plantpress sp. z o.o z siedzib w Krakowie.

Plantpress sp. z o.o z siedzib w Krakowie zastrzega w rozumieniu art. 25 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, i dalsze rozpowszechnianie aktualnych artyku堯w opublikowanych na tym portalu jest zabronione niezale積ie od celu w jakim rozpowszechnienie mia這by nast徙i, lub u篡tego 鈔odka przekazu.