Has這 Ogrodnicze - strona g堯wna  
       
 

Zapraszamy na portal ogrodniczy ogrodinfo.pl

ogrodinfo.pl

Szukaj: w roku: w kategorii:

SADOWNICTWO

NOWE ODMIANY 印IWY W REJESTRZE ODMIAN

dr El瘺ieta Rozpara

Numer archiwalny: 06/2004


W latach 2001 i 2002 do krajowego Rejestru Odmian wpisano siedem 郵iw odmiany 'Diana', 'Silvia', 'Hanita', 'Amers', 'Vision', 'President' i 'Elena'. Zosta造 one dopuszczone do legalnego obrotu, a ich drzewka znalaz造 si na rynku. Wszystkie wymienione zas逝guj na rozpowszechnienie, wyb鏎 odmian do sadu zale篡 jednak od preferencji rynku w danym rejonie. Dlatego przed za這瞠niem sadu nale篡 zbada potrzeby i mo磧iwo軼i lokalnego rynku oraz pozna wymagania odmian odno郾ie warunk闚 klimatycznych. Czasami jednak warto "przymkn望 oko" na niekt鏎e wady odmiany lub zrezygnowa z wysokiej plenno軼i drzew, na rzecz wysokiej jako軼i owoc闚. Dzi bowiem wi瘯szym problemem jest dobra sprzeda owoc闚 ni ich wyprodukowanie.


'Diana'

Jest najwcze郾iejsz spo鈔鏚 wymienionych 郵iw, pochodzi z Rumunii ('Renkloda Althana' x 'Wczesna Riversa'). Owoce kszta速em przypominaj dobrze wyro郾i皻y owoc 郵iwy 'Ruth Gerstetter' lub 'Renklody Althana'. S pi瘯nie wybarwione na granatowo, a na ich sk鏎ce wyst瘼uje obfity, jasnoniebieski nalot (fot. 1). Dojrzewaj, gdy na rynku ma這 jest jeszcze dobrych jako軼iowo 郵iwek — najcz窷­ciej w trzeciej dekadzie lipca (tab. 1).
Zbiega si to zwykle z dojrzewaniem owoc闚 郵iwy 'Cacanska Rana'. W dobrych warunkach i przy umiarkowanym plonowaniu drzew, owoce 'Diany' osi庵aj mas 40–60 g.
Przy umiarkowanym plonie i korzystnych warunkach glebowych s okaza貫, zw豉szcza, jak na bardzo wczesn odmian. Przy obfitym plonowaniu i niedostatku wody w glebie owoce s nieco drobniejsze. Pestka dobrze oddziela si od mi捫szu, kt鏎y jest 鈔ednio soczysty i bardzo smaczny. Jest to ciekawa wczesna odmiana. Jej wad jest du瘸 wra磧iwo嗆 drzewa na mr霩, co w warunkach klimatycznych Polski nie jest bez znaczenia. T wra磧iwo嗆 mo積a por闚na z wra磧iwo­ci 'Ruth Gerstetter' lub 'Renklody Althana'. Nie do ko鎍a poznana jest r闚nie podatno嗆 drzew na szark. Z Rumunii, gdzie pocz徠kowo by豉 uznawana za tolerancyjn wobec tej choroby, dochodz sygna造 o du瞠j podatno軼i tej odmiany na wirusa. W naszym do鈍iadczeniu drzewa 'Diany' dotychczas nie maj objaw闚 szarki.


Fot. 1. Owoce odmiany 'Diana' najcz窷ciej dojrzewaj w trzeciej dekadzie lipca

 

Tabela 1. Wzrost i owocowanie kilku odmian 郵iw w do鈍iadczeniu za這穎nym wiosn 1996 roku w sadzie do鈍iadczalnym w D帳rowicach k. Skierniewic
W 2002 roku 郵iwki dojrzewa造 o oko這 2 tygodnie wcze郾iej i by造 drobniejsze ni w innych latach
* A — siewka a造czy, WW — siewka 'W璕ierki Wangenheima'
** si豉 wzrostu jest wyra穎na powierzchni poprzecznego przekroju pnia (PPPP) jesieni w 2002 roku

'Silvia'

Odmiana rumu雟ka, otrzymana tak samo, jak 'Diana'. Uwa瘸na za odmian tolerancyjn wobec szarki.
W naszym do鈍iadczeniu 瘸dne drzewo tej odmiany nie wykazuje dotychczas objaw闚 tej choroby. W pierwszych latach po posadzeniu drzewa 'Silvii', zw豉szcza te szczepione na siewkach a造czy, ros造 silnie, ale po wej軼iu w okres owocowania ich wzrost zosta zahamowany (fot. 2). Liczne kr鏒kop璠y zapewniaj coroczne, obfite owocowanie. Drzewo jest w naszych warunkach klimatycznych dostatecznie wytrzyma貫 na mr霩. Owoce o masie w granicach 50–60 g, dojrzewaj w pierwszej dekadzie sierpnia, prawie r闚nocze郾ie z owocami 'Cacanskiej Lepoticy'. S wi瘯sze od owoc闚 'Diany', a nawet 'Cacanskiej Lepoticy'. Ciemnofioletowa sk鏎ka pokryta jest obfitym, jasnym nalotem. Mi捫sz 鄴速ozielony, soczys­ty i bardzo smaczny. Pestka ma豉, 豉t­wo oddziela si od mi捫szu. 'Silvia' jest warto軼iow odmian zas逝guj帷 na rozpowszechnienie w naszym kraju. Jej deserowe owoce s konkurencyjne dla dojrzewaj帷ych w podobnym czasie owoc闚 'Cacanskiej Lepoticy', gdy s od nich smaczniejsze.


Fot. 2. Owoce odmiany 'Silvia' osi庵aj mas 50–60 gram闚

'Hanita'

Jest niemieck odmian ('President' x 'Auerbacher'), tolerancyjn wobec szarki. Jej drzewo ro郾ie silnie.
W pierwszych latach plonuje umiarkowanie obficie, ale po wej軼iu w pe軟i owocowania — bardzo obficie i corocznie. Owoce dojrzewaj na prze這mie sierpnia i wrze­nia, prawie r闚nocze郾ie z 'Cacansk Najbolj'. Dlatego 'Hanita' stanowi konkurencj dla tej jugos這wia雟kiej odmiany, g堯wnie ze wzgl璠u na bardzo dobry smak owoc闚, chocia ich wielko軼i jej ust瘼uje. W naszych warunkach owoce osi庵aj mas w granicach 30–40 g, s wyd逝穎ne, z charakterystycznym sp豉szczeniem przy szypu販e (fot. 3). Sk鏎ka niebieskogranatowa, pokryta jasnoniebieskim nalotem. Mi捫sz 鄴速opomara鎍zowy, zwarty, a jednocze郾ie soczysty, z du膨 zawarto軼i cukr闚, aromatyczny, z bogatym bukietem smakowym, kt鏎y jest wyczuwalny zw豉szcza w ciep貫 i s這neczne lata. Smakiem przypomina w闚czas owoce 'W璕ierki W這skiej', kt鏎 — ze wzgl璠u na du膨 wra磧iwo嗆 na szark — spotyka si w sadach coraz rzadziej. Pestka 鈔ednio dobrze oddziela si od mi捫szu, cho w latach z niedostatkiem opad闚 — trudniej.


Fot. 3. 'Hanita' jest bardzo plenna i ma smaczne owoce

'Amers'

奸iwa otrzymana w USA ('Standard' x 'Stanley'), nie zosta豉 tam jednak wprowadzona do uprawy na szersz skal. W naszych warunkach klimatycznych okaza豉 si odmian bardzo warto軼iow. Wielu sadownik闚 decyduje si coraz cz窷ciej na jej towarow upraw. Drzewo 'Amersa' ro郾ie 鈔ednio silnie. W okres owocowania wchodzi w drugim roku po posadzeniu na siewce 'W璕ierki Wangenheima' i w trzecim — na a造czy. Plonuje obficie i regularnie (fot. 4). Plony zbierane z drzew tej odmiany s por闚nywalne z plonowaniem 郵iwy 'Stanley' lub jeszcze wy窺ze. Drzewo jest 鈔ednio wytrzyma貫 na mr霩 i ma這 podatne na choroby, za wyj徠kiem moniliozy. Tej ostatniej chorobie ulegaj owoce w lata wilgotne, jej rozwojowi sprzyja wysoka plenno嗆 drzew i bliski kontakt owoc闚 ze sob. Dojrzewanie owoc闚 'Amersa' przypada na po這w wrze郾ia. S one du瞠, o masie w granicach 50–60 g, owalne, lekko sp豉szczone (fot. 5). Sk鏎ka fioletowoniebieska lub bordowoniebieska. Stopie wybarwienia sk鏎ki zale篡 od dost瘼u 鈍iat豉 do owocu — znajduj帷e si wewn徠rz korony lub ukryte pod li嗆mi nie w pe軟i si wybarwiaj (s "豉ciate"), co odr騜nia t odmian od dojrzewaj帷ego w tym samym czasie 'Stanleya'. Okazuje si, i wielu konsument闚 ceni 郵iwki 'Amersa' w豉郾ie za t cech. Mi捫sz jest 鄴速y lub pomara鎍zowo鄴速y, zwarty, ma這 soczysty, ale smaczny, o konsystencji zbli穎nej do 鈔ednio dojrza貫j moreli. Pestka wyj徠kowo 豉two oddziela si od mi捫szu — naj豉twiej ze wszystkich znanych mi 郵iw. 'Amers' jest odmian tolerancyjn wobec szarki, bardzo plenn. Owoce s wysokiej jako軼i i nadaj si zar闚no do bezpo鈔edniej konsumpcji jak r闚nie na susz i do przetw鏎stwa. Dlatego te 郵iwa ta jest przydatna do r騜nych sad闚 i znacznie warto軼iowsza ni dojrzewaj帷y w podobnym terminie 'Stanley'.


Fot. 4. 'Amers' plenno軼i przewy窺za nawet 'Stanleya'


Fot. 5. Mi捫sz 'Amersa' jest zwarty, ma miodow barw
i wyj徠kowo 豉two oddziela si od pestki

'Vision'

Jest 郵iw o p騧nej porze dojrzewania, uzyskan w Kanadzie ('Pacific' x 'Albion'). Drzewo tej odmiany szczepione na siewce a造cz w do鈍iadczeniu w D帳rowicach ro­nie najsilniej ze wszystkich. Warto jednak doda, 瞠 siewka 'W璕ierki Wangenheima' os豉bia si喚 wzrostu drzew odmiany 'Vision' o ponad 50%. Owoce osi庵aj du瞠 rozmiary — 鈔ednia masa jednego z nich w dobrych warunkach glebowych wynosi oko這 70 g. Owoce te maj charakterystyczny kszta速 — s wyd逝穎ne i wyra幡ie zw篹aj si w cz窷ci przywierzcho趾owej (fot. 6). Sk鏎ka fioletowoniebieska z nalotem, mi捫sz 鄴速y, 鈔ednio twardy, 豉two odchodz帷y od pestki. Dojrzewanie owoc闚 przypada w ko鎍u wrze郾ia lub na pocz徠ku pa寮ziernika, zale積ie od warunk闚 pogodowych. 'Vision' jest 郵iw o atrakcyjnych, deserowych owocach. Drzewa s wytrzyma貫 na mr霩 i niepodatne na choroby.
W do鈍iadczeniu 瘸dne z nich nie wykazywa這 dotychczas symptom闚 szarki.


Fot. 6. Owoce odmiany 'Vision' s owalne i ostro zako鎍zone na wierzcho趾u

'President'

Jest star odmian nieznanego pochodzenia, wyhodowan w Anglii, a rozpowszech­nio­n g堯wnie w Niem­­czech. Jej podstawow za­let w naszych warunkach jest p騧na pora dojrzewania owoc闚 i do嗆 豉dny ich wygl康. Drzewo 'Presidenta' ro郾ie silnie. Wcze郾ie zaczyna owocowa i dobrze plonuje. Jest dostatecznie wytrzyma貫 na mr霩 i ma這 podatne na wi瘯szo嗆 chor鏏, z wyj徠kiem brunatnej zgnilizny drzew pestkowych, na kt鏎 jest bardzo wra磧iwe. W ci庵u wilgotnych lat owoce, kt鏎e s obficie ob這穎ne na p璠ach, masowo gnij. Dojrzewanie owoc闚 przypada od ko鎍a wrze郾ia do ko鎍a pa寮ziernika, zale積ie od rejonu uprawy i warunk闚 pogodowych w danym roku. Owoce s du瞠, o masie 50–70 g, zale積ie od wielko軼i plonu i warunk闚 glebowych. W cieplejszych rejonach (lub latach) sk鏎ka dojrza貫go owocu ma barw niebies­kogranatow, w rejonach ch這dniejszych jest bordowa. Mi捫sz dojrza貫go owocu jest do嗆 zwarty, 鄴速ozielony lub 鄴速y. W ci庵u lat ch這dnych smak jest przeci皻ny, natomiast je­­li w okresie dojrzewania owoc闚 jest du穎 s這鎍a i ciep這, owoce mog by bardzo smaczne. Mi捫sz do嗆 豉two oddziela si od pestki. 'President' mo瞠 by zar闚no 郵iw deserow, jak i przetw鏎cz. W Niemczech jego owoce wykorzystywane s g堯wnie do wypieku ciast.

'Elena'

To nowa, bardzo p騧no dojrzewaj帷a odmiana otrzymana w Niemczech ('W璕ierka W這ska' x 'Stanley'). Drzewo w pocz徠kowym okresie wzrostu ro郾ie 鈔ednio silnie, a po wej軼iu w okres owocowania  — nawet s豉bo. Na siewce 'W璕ierki Wangenheima' w okres owocowania wchodzi w 2. roku, a na a造czy w 3., 4. roku po posadzeniu. Owocuje regularnie i bardzo dobrze, jest samop這dna (tab. 2). Wad tej 郵iwy jest du瘸 wra磧iwo嗆 drzew na mr霩, a zalet — tolerancja wobec szarki. Owoce s ma這 podatne na brunatn zgnilizn drzew pestkowych (monilioz). Rzadko gnij nawet w lata wilgotne. Dojrza這嗆 zbiorcz osi庵aj w ko鎍u wrze郾ia lub na pocz徠ku pa寮ziernika, jeszcze po odmianie 'President'. Podobnie jak owoce 'W璕ierki Zwyk­貫j' mo積a je d逝go pozostawi na drzewie i zbiera dopiero, gdy sk鏎ka zacznie si marszczy. S w闚czas bardzo smaczne. Zebrane owoce mo積a przez okres 2–3 tygodni przechowa w ch這dni, wyd逝瘸j帷 tym samym poda 郵iwek. Owoc 'Eleny' to typowa w璕ierka, kt鏎ej masa w dobrych warunkach glebowych dochodzi do 30–32 g. Sk鏎ka ciemnoniebies­ka do granatowej, pokryta jest jasnym nalotem (fot. 7).
Mi捫sz zielonkawo鄴速y, 軼is造, z du膨 zawarto軼i suchej masy i cuk­r闚. Pestka 鈔edniej wielko軼i, nie w ka盥ych warunkach 豉two oddziela si od mi捫szu. 'Elena' powinna by sadzona w najcieplejszych rejonach kraju lub na dobrym (ciep造m) stanowisku.

Tabela 2. Zapylacze dla opisanych odmian 郵iw


Fot. 7. 'Elena' — jej owoce dojrzewa造 najp騧niej


powr鏒

 

Szk馧karstwo | plantpress.pl | archiwum | kontakt | polityka prywatno軼i
  © 1999-2013 Plantpress Sp. z o.o.
 

NOTA PRAWNA

Materia造 umieszczone na tym portalu obj皻e s ochron wynikaj帷 z ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a w豉軼icielem ich autorskich praw maj徠kowych jest Plantpress sp. z o.o z siedzib w Krakowie.

Plantpress sp. z o.o z siedzib w Krakowie zastrzega w rozumieniu art. 25 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, i dalsze rozpowszechnianie aktualnych artyku堯w opublikowanych na tym portalu jest zabronione niezale積ie od celu w jakim rozpowszechnienie mia這by nast徙i, lub u篡tego 鈔odka przekazu.