Has這 Ogrodnicze - strona g堯wna  
       
 

Zapraszamy na portal ogrodniczy ogrodinfo.pl

ogrodinfo.pl

Szukaj: w roku: w kategorii:

SADOWNICTWO

JESZCZE O LETNICH ODMIANACH JABΜNI

dr Dorota Kruczy雟ka, mgr Krzysztof Rutkowski

Numer archiwalny: 09/2000


Nowe odmiany jab這ni wchodz帷e obecnie do uprawy s ze sob blisko spokrewnione. W latach 90. wprowadzano do naszych sad闚 g堯wnie te wywodz帷e si od 'Golden Deliciousa': 'Jonagold', 'Šampion', 'Rubin' czy 'Gala'.


Nowe odmiany jab這ni wchodz帷e obecnie do uprawy s ze sob blisko spokrewnione. W latach 90. wprowadzano do naszych sad闚 g堯wnie te wywodz帷e si od 'Golden Deliciousa': 'Jonagold', 'Šampion', 'Rubin' czy 'Gala'. Zapotrzebowanie na jab趾a wczesne spowodowa這, i w ko鎍u XX wieku pojawi造 si kolejne pochodz帷e od niego kreacje, kt鏎ych owoce nadaj si do konsumpcji ju w pierwszej dekadzie sierpnia. Odmianom letnim bardzo trudno jest przebi si na rynku, poniewa wymagania sadownik闚 w stosunku do nich s bardzo wysokie. Nie wystarczy tylko atrakcyjny wygl康 jab貫k. Oczekuje si od nich tolerancji wobec chor鏏 oraz trwa這軼i owoc闚 w obrocie handlowym. Wydaje si, 瞠 oczekiwania te spe軟ia najbardziej odmiana 'Delcorf' (syn. 'Delbarestivale'®) oraz jej mutanty: 'Celeste'® i 'Ambassy'® (syn. 'Dalili').

'Delcorf'
Bardzo szybko zwr鏂i na siebie uwag, gdy spo鈔鏚 odmian letnich najbardziej wyr騜nia si wspania造m smakiem jab貫k. Jego drzewa rosn pocz徠kowo 鈔ednio silnie, jednak po wej軼iu w okres owocowania wzrost s豉bnie. Korony s mocnej konstrukcji, o konarach lekko wzniesionych. Jest odmian niezbyt podatn na parcha i m帷zniaka, ale wra磧iw na zaraz ogniow. Wcze郾ie wchodzi w okres owocowania, plonuj帷 g堯wnie na 1– 3-letnich przyrostach. Sadz帷 materia dwuletni pierwsze owoce uzyskuje si ju w roku posadzenia drzew. Dla regularnego owocowania wymaga ci璚ia odm豉dzaj帷ego oraz przerzedzania zawi您k闚.
Owoce 'Delcorfa' (fot. 1) s z regu造 du瞠, cylindryczne, lekko wyd逝穎ne, bardzo wyr闚nane pod wzgl璠em kszta速u i wielko軼i. Sk鏎ka jest g豉dka, bez ordzawie od strony nas這necznionej, pokryta czerwonopomara鎍zowym, marmurkowo-paskowanym rumie鎍em. Jego wielko嗆 i intensywno嗆 zale篡 od warunk闚 pogodowych w okresie poprzedzaj帷ym zbi鏎. Mi捫sz jest chrupi帷y, soczysty i bardzo smaczny.

FOT. 1. 'DELCORF'



'Celeste'®
Najwi瘯szym mankamentem 'Delcorfa' jest niezadowalaj帷e wybarwienie owoc闚, dlatego te wprowadza si do uprawy jego czerwonego mutanta o nazwie 'Celeste'® (syn. 'Delcorf Schumann'), znalezionego przez Schumanna w Niemczech. Podobnie jak u odmiany wyj軼iowej, drzewo ro郾ie 鈔ednio silnie, a po wej軼iu w okres owocowania wzrost si os豉bia. Wygl康em drzewa i podatno軼i na choroby nie odbiega od 'Delcorfa'. Kwitnie wcze郾ie, bardzo obficie, kilka dni przed 'Golden Deliciousem'. Jest diploidem i dobrym zapylaczem dla wielu odmian.
Kszta速 i wielko嗆 owoc闚 s takie, jak u odmiany wyj軼iowej. R騜nica dotyczy wybarwienia. Czerwony, paskowano-rozmyty rumieniec (fot. 2) pojawia si na sk鏎ce wcze郾iej ni u 'Delcorfa'. Mi捫sz jest chrupi帷y, rozp造waj帷y si w ustach, o korzystnym stosunku cukr闚 do kwas闚, soczysty i bardzo smaczny.

FOT. 2. 'Celeste'®



'Ambassy'®
Nowo軼i w鈔鏚 odmian wczesnych jest inny mutant odmiany 'Delcorf', o nazwie 'Ambassy'® (syn. 'Dalili'). Podobnie jak odmiana wyj軼iowa, pochodzi z Francji. Wygl康em drzewa, a tak瞠 podatno軼i na choroby oraz wytrzyma這軼i na mr霩 nie r騜ni si od 'Delcorfa' i 'Celeste'®, ma jednak znacznie intensywniejszy rumieniec — pokrywaj帷y niekiedy ca造 owoc (fot. 3). Pojawia si on wcze郾iej ni u 'Delcorfa', przewa積ie jest rozmyty, chocia w niekt鏎ych latach mo瞠 by rozmyto-paskowany.

FOT. 3. 'AMBASSY'®


Jab趾a odmian 'Delcorf', 'Celeste'® i 'Ambassy'® dojrzewaj praktycznie w tym samym czasie. Mog pojawi si jednak pewne problemy z ustalaniem terminu zbioru owoc闚 tej grupy. Wszystkie te odmiany wykazuj sk這nno嗆 do opadania owoc闚 po osi庵ni璚iu dojrza這軼i zbiorczej. Nie mo積a zatem zbytnio op騧nia ich zbioru. S one g堯wnie przeznaczone do bezpo鈔edniej konsumpcji. Wymaga to zupe軟ie innego post瘼owania ni przy odmianach zimowych, do przechowywania. Jednak przy obserwowanej tendencji zwi瘯szania nasadze odmian letnich zachodzi konieczno嗆 kr鏒kotrwa貫go przetrzymywania ich owoc闚 w ch這dniach. Trzeba zatem sprawdzi ich przydatno嗆 do przechowywania, co od dw鏂h lat robimy w ISK w Skierniewicach. Jak wynika z przeprowadzonych analiz, op騧nianie terminu zbioru sprzyja przyrostowi masy owoc闚 i powi瘯szaniu si powierzchni rumie鎍a. Zgodnie z wcze郾iejszym opisem odmian, najszybciej wybarwia si 'Ambassy'®, nast瘼nie 'Celeste'®, a na ko鎍u 'Delcorf'. R騜nice w osi庵aniu zadowalaj帷ej powierzchni rumie鎍a mog powodowa, 瞠 jab趾a lepiej wybarwione b璠 zbierane wcze郾iej, chocia pomiar etylenu w komorach nasiennych owoc闚 nie wykaza istotnych r騜nic w ich dojrza這軼i fizjologicznej w danym terminie zbioru. 安iadczy to o tym, 瞠 przy nier闚nomiernym wybarwianiu si owoc闚 z grupy Delcorfa sadownicy przyst瘼uj帷 do kilkakrotnych zbior闚 jab貫k w ka盥ym kolejnym terminie uzyskuj owoce bardziej dojrza貫, bez wzgl璠u na powierzchni rumie鎍a. Gdy owoce takie trafiaj bezpo鈔ednio do handlu, nie ma to praktycznie 瘸dnego znaczenia, a jedynie podnosi procentowy udzia jab貫k w wy窺zej klasie handlowej. Je瞠li jednak jab趾a b璠 przeznaczane do przechowywania, strategia zbior闚 b璠zie musia豉 ulec zmianie, je郵i bowiem do ch這dni trafi owoce zbyt dojrza貫, mog wyst徙i problemy z uszkodzeniami fizjologicznymi.
Analizuj帷 zawarto嗆 cukr闚 (ekstrakt) i kwas闚 w owocach tej grupy mo積a stwierdzi, 瞠 przy podobnej zawarto軼i ekstraktu odmiany te r騜ni si nieco zawarto軼i kwas闚. Najmniejsz ich ilo嗆 ma 'Delcorf', nieco wi璚ej 'Ambassy'®, a najwi璚ej 'Celeste'®, st康 te cz瘰to podkre郵ane przy degustacjach walory smakowe tej odmiany. Jej zalet jest tak瞠 najwy窺za j璠rno嗆.
Owoce odmian 'Delcorf', 'Celeste'® i 'Ambassy'® zebrane w optymalnym stadium fizjologicznym mo積a przechowa w ch這dni praktycznie do ko鎍a listopada. Zmieniaj si jednak nieco ich walory smakowe, co powodowane jest g堯wnie spadkiem zawarto軼i kwas闚, ale wygl康 owoc闚 i ich twardo嗆 nadal s na zadowalaj帷ym poziomie.

'Festival'®
O wysokiej warto軼i 'Delcorfa' niech 鈍iadczy fakt, i hodowcy wykorzystuj go do wytwarzania nowych odmian. Najwa積iejsz cech, obok walor闚 smakowych, jest mo磧iwo嗆 d逝giego przechowywania owoc闚 'Delcorfa'. Cech t przekaza on odmianie 'Festival'® (syn. 'Delorgue'), kt鏎 warto pozna nieco bli瞠j, mimo 瞠 nie jest wpisana do Rejestru Odmian. Ze wzgl璠u na w豉軼iwo軼i w陰czono j bowiem do bada nad mo磧iwo軼i przed逝瘸nia trwa這軼i odmian letnich. 'Festival'® (fot. 4) pochodzi z Francji, gdzie wyselekcjonowano j z miesza鎍闚 'Delcorf' x 'Akane'. Jej drzewa charakteryzuje umiarkowana si豉 wzrostu i ma豉 podatno嗆 na parcha, m帷zniaka jab這ni oraz zaraz ogniow. Korony s 鈔ednio zag瘰zczone, o konarach tworz帷ych z regu造 szerokie k徠y z przewodnikiem. Nale篡 do III typu owocowania, wymaga zatem ci璚ia odnawiaj帷ego.

FOT. 4. 'FESTIVAL'®


Pierwsze owoce pojawiaj si w 1., 2. roku po posadzeniu. S one 鈔edniej wielko軼i, kulisto-sto磬owate, zw篹aj帷e si w kierunku kielicha. Przy obfitym owocowaniu drobniej, st康 potrzeba przerzedzania zawi您k闚. Sk鏎ka jest g豉dka, lekko b造szcz帷a, na znacznej powierzchni pokryta rzadko spotykanym, r騜owopomara鎍zowym rumie鎍em. Mi捫sz jest bardzo j璠rny, chrupi帷y, soczysty i smaczny. Jab趾a 'Festival'® powinno si zbiera 2, 3-krotnie. W przeci皻nym sezonie pierwszy raz powinno si przeprowadzi zbi鏎 w tym samym terminie, co 'Delcorfa'. Gdy przeprowadzany b璠zie na podstawie wybarwienia i wielko軼i owoc闚, mo瞠my liczy si z faktem, 瞠 owoce pochodz帷e z ostatniego terminu b璠 przejrza貫. Nale篡 pokre郵i, 瞠 w odr騜nieniu od odmian z grupy 'Delcorfa', 'Festival'® nie ma sk這nno軼i do przedwczesnego opadania owoc闚.
Jab趾a odmiany 'Festival'® charakteryzuj si bardzo dobrym smakiem, poziom ekstraktu i kwas闚 maj zbli穎ny do 'Celeste'®. Na podstawie zaledwie dwuletnich bada trudno jest wyci庵a wi捫帷e wnioski, ale wydaje si, 瞠 'Festivala'® mo積a przechowywa przez kilka miesi璚y, nawet do stycznia lub lutego. Oczywi軼ie, nale篡 przypomnie w tym miejscu, 瞠 je瞠li chcemy przetrzyma odmiany letnie nawet przez kr鏒ki okres, musimy dysponowa ch這dni. Umieszczenie owoc闚 o takiej porze dojrzewania w zwyk貫j przechowalni spowoduje bardzo szybkie pogorszenie ich jako軼i. Zbiory u tych odmian, bez wzgl璠u na typowo嗆 sezonu, zawsze wypada b璠 w sierpniu lub najp騧niej na pocz徠ku wrze郾ia, a temperatura powietrza w tym okresie cz瘰to przekracza +20, a nawet +30°C. Nagrzane owoce umieszczone w ciep造m obiekcie nie b璠 mog造 si sch這dzi, przez co tempo proces闚 metabolicznych w nich b璠zie bardzo szybkie i doprowadzi do ich zniszczenia.
Bardzo wa積ym problemem, kt鏎y mo瞠 pojawi si podczas przechowywania odmian letnich, jest poziom etylenu w obiekcie przechowalniczym. Ten gaz b璠zie negatywnie wp造wa na jako嗆 owoc闚, kt鏎e zamierzamy d逝瞠j przechowywa. St康 te og鏊na zasada, aby unika pozostawiania dojrza造ch, produkuj帷ych du穎 etylenu owoc闚, w obiektach, w kt鏎ych nast瘼nie maj by przechowywane inne owoce lub warzywa.

Autorzy s pracownikami Instytutu Sadownictwa i Kwiaciarstwa w Skierniewicach

powr鏒

 

Szk馧karstwo | plantpress.pl | archiwum | kontakt | polityka prywatno軼i
  © 1999-2013 Plantpress Sp. z o.o.
 

NOTA PRAWNA

Materia造 umieszczone na tym portalu obj皻e s ochron wynikaj帷 z ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a w豉軼icielem ich autorskich praw maj徠kowych jest Plantpress sp. z o.o z siedzib w Krakowie.

Plantpress sp. z o.o z siedzib w Krakowie zastrzega w rozumieniu art. 25 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, i dalsze rozpowszechnianie aktualnych artyku堯w opublikowanych na tym portalu jest zabronione niezale積ie od celu w jakim rozpowszechnienie mia這by nast徙i, lub u篡tego 鈔odka przekazu.